Be the change you wish to see in the world

Mahatma Ghandi

Ben ik mantelzorger?

Je helpt je omgeving een handje. Omdat je dat wilt en vanzelfsprekend vindt. Je doet soms boodschappen voor de buurman of helpt je ouders – ondertussen op respectabele leeftijd –  met de administratie. De hulp wordt intensiever omdat iemand ziek wordt. Ben je nu ‘gewoon’ vriendelijk, een normale buur of kind, of ben je opeens mantelzorger geworden? En hoe zit het eigenlijk als je kind ziek wordt of als je één dag in de week op de kleinkinderen past, ben je dan ook mantelzorger? Waar ligt de grens?

De overheid legt uit wat de kenmerken van mantelzorg zijn:

“Mantelzorg is meer dan alleen de alledaagse zorg voor elkaar. U bent mantelzorger als u iemand lange tijd – onbetaald – veel zorg geeft. Deze zorg is meer dan u normaal gesproken van elkaar kunt verwachten. Dankzij uw zorg is minder of geen thuiszorg nodig.”

Zorgen zonder Zorgen - mantelzorg

Goed om te weten

Bijna alles is te vinden op internet, zo ook de vele, nuttige informatie voor mantelzorgers. Wat staat nu waar?
Hieronder een grove indeling van welke informatie op welke plek te vinden is: 

  • MantelzorgNL is de landelijke vereniging voor mantelzorgers, gericht op de belangenbehartiging van mantelzorgers. Daarnaast biedt de site veel praktische tips (ook juridisch) voor mantelzorgers en professionele zorgverleners.
  • Regelhulp is de site van de overheid met informatie over het regelen van hulp, zorg of ondersteuning. Ideaal als je zoekt naar mogelijkheden of niet precies weet waar je moet zijn met je vraag.  
  • Patientverenigingen hebben veel specialistische kennis, toegespitst op een ziekte of aandoening. Hier kun je goed terecht met specifieke vragen, bijv. over het verloop van de ziekte of de nieuwste ontwikkelingen. Vanwege de gerichte doelgroep is dit ook een goede plek voor lotgenotencontact.
  • ZorgVanNu, eveneens van de overheid, richt zich vooral op handige hulpmiddelen, technologische innovaties en slimmigheden in de zorg. Soms is er al een zorgoplossing beschikbaar en weet je alleen nog niet af van het bestaan. ZorgVanNu geeft een overzicht van de nieuwste, bewezen oplossingen.
  • Zorgen zonder Zorgen is een platform voor mantelzorgers, met praktische tips en informatie en richt zich vooral op het welzijn van de mantelzorger. Door informatie te stroomlijnen kan de mantelzorger zich richten op waar het écht over gaat: aandacht voor elkaar.

Good thoughts, good words, good deeds

Freddie Mercury (Bohemian Rhapsody)

Mantelzorg vs Vrijwilligerswerk

Mantelzorger word je vaak niet bewust. Zeker bij (plotselinge) ziekte, bijvoorbeeld van een kind, partner of ouder, vind je het vaak logisch om de zorg te geven. Mantelzorg kenmerkt zich door de persoonlijke band tussen mensen en kan ook niet zomaar beëindigd worden. Desondanks is mantelzorg niet verplicht.

Vrijwilligerswerk is voor mensen een bewuste keuze. Bij aanvang is er (nog) geen emotionele band en er is ook geen directe noodzaak. De zorg beperkt zich tot een afgebakende tijd, bijvoorbeeld een dagdeel en de zorg kan op eigen initiatief gestopt worden. 

Mantelzorg bestaat uit:

  • begeleiding
  • toezicht en gezelschap houden
  • hulp bij dagelijkse activiteiten zoals het huishouden en de administratie
  • persoonlijke verzorging, zoals douchen en aankleden

Lees meer op de site van de Rijksoverheid.

Zorgen zonder Zorgen - mantelzorg

Wil je op de hoogte blijven?

Regelhulp en respijtzorg

Je hoeft niet alles alleen te doen

Ook voor mantelzorg geldt de basisregel van hulpverlening: veiligheid voorop. Zorg eerst dat je zelf veilig bent, pas dan kun je anderen helpen. Een groot knelpunt voor mantelzorgers is het spanningsveld tussen goed zorgen voor de ander en zelf overeind blijven. Kies je voor jezelf, dan knaagt het van binnen dat je de ander misschien wel tekort doet. Kies je voor de ander, dan verbruik je reserves. Tijdelijk is dat natuurlijk geen probleem, daar zijn het reserves voor. Maar een te lange periode van continue druk en daarmee gepaard gaande stress is niet goed. Wat té lang is kun je alleen zelf bepalen.

Van Dale

man·tel·zorg (dev(m))1zorg gegeven door gezinsleden, buren of vrienden

Sociaal Planbureau

‘Mantelzorg is zorg en ondersteuning die mensen vrijwillig en onbetaald verlenen aan mensen met fysieke, verstandelijke of (sociaal)psychische beperkingen in hun familie, huishouden of anderszins sociale netwerk.
Het gaat om hulp die de gebruikelijke hulp die in redelijkheid mag worden verwacht van partners, ouders, kinderen of andere huisgenoten overstijgt.’

Rijksoverheid

‘Mantelzorg is onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Dit kan verzorging zijn of hulp bij dagelijkse activiteiten.’